image_pdfBekijk PDFimage_printPrint PDF

“Verhalen en gedichten geven ons inzichten die we niet makkelijk op een andere manier kunnen verkrijgen”
Een interview met literatuurwetenschapper Agnes Andeweg

Agnes Andeweg is universitair docent literatuurwetenschap aan de University College Utrecht (UCU): ze geeft onderwijs en doet onderzoek naar literatuur, vooral hedendaagse. Nu werkt ze bijvoorbeeld aan een artikel over de seizoensromans van Ali Smith. Op UCU zette ze het initiatief One Book, One Campus op poten. Ons vroeg ze of we haar studenten de fijne kneepjes van het samenlezen konden bijbrengen. Samen met schrijver en onderzoeker Emy Koopman geven we nu de cursus ‘From Literature to Life’. Tijd voor een interview met Agnes over waarom ze de samenleesmethode zo interessant vindt.

Waarom bieden jullie je studenten een cursus over samenlezen (shared reading) aan? Wat voegt het toe aan jullie aanbod? Wat hoop je dat de studenten leren?

Cursussen over literatuur zijn bijna altijd theoretisch, en er is weinig aandacht voor de eigen leeservaring – terwijl daar toch alles mee begint. We wilden in onze opleiding ook cursussen aanbieden die studenten een ervaring geven in de praktijk, oftewel Community Engaged Learning. In deze cursus over samenlezen komen die aspecten – eigen ervaring en contact met de praktijk – mooi bij elkaar. Ik hoop dat studenten de meerwaarde van lezen met anderen ervaren, en dat ze praktisch en organisatorisch veel leren: het vraagt best wat durf, initiatief en inzicht om leesgroepen goed te begeleiden.

Wat spreekt jou persoonlijk aan in de methodiek?

Ik ben eigenlijk altijd een solitaire lezer geweest, en nog lees ik veel alleen. Ook in een traditioneel leesclubje lees je het boek eerst alleen en ga je daarna in gesprek. Het mooie van samenlezen is dat elk gesprek over een tekst weer anders is. Dat maakt me bescheidener: ik kan mezelf een goede lezer vinden, maar in het gesprek blijkt dat iemand anders details opmerkt die ik niet had gezien; dat is mooi. Ik zie het stimuleren van samenlezen ook als een manier om het belang van lezen te onderstrepen. Verhalen en gedichten geven ons inzichten die we niet makkelijk op een andere manier kunnen verkrijgen.

Je organiseert One Book, One Campus. Wat is dat?

Omdat ik de zichtbaarheid van literatuur wilde vergroten ben ik een paar jaar geleden begonnen met het organiseren van One Book, One Campus op ons college. Ieder jaar kiezen we een boek dat we gedurende een maand met zoveel mogelijk docenten, medewerkers en studenten van het college lezen en bespreken. Dit jaar is One Book, One Campus voor het eerst universiteitsbreed, dus niet alleen op UCU, maar op de hele Utrechtse universiteit wordt hetzelfde boek gelezen. We lezen het fantastische boek Meisje, Vrouw, Anders van de Engelse schrijfster Bernardine Evaristo die er de Bookerprize mee won. Als afsluiter van One Book, One Campus komt Evaristo naar de universiteit om zelf met studenten en docenten in gesprek te gaan.

Rondom One Book, One Campus zijn er ook samenleesgroepen. Wat hoop je dat het samen lezen van dit boek teweeg brengt?

We organiseren inderdaad drie weken lang iedere dag een samenleesgroep rondom het boek van Bernardine Evaristo. De groepen worden begeleid door de studenten en docenten van de cursus ‘From Literature to Life’. Het boek Meisje, Vrouw, Anders gaat over allerlei actuele thema’s: identiteit, ongelijkheid, racisme en discriminatie, maar ook over vriendschap en moeder-dochter relaties bijvoorbeeld. Ik hoop dat studenten en medewerkers ervaren dat een gesprek over een passage uit een roman heel snel raakt aan je eigen ervaringen en opvattingen rondom deze onderwerpen, maar dat het makkelijker kan zijn om daarover te praten aan de hand van een personage. Ik heb dat nu zelf al een paar keer meegemaakt, heel bijzonder.