Op dit moment doen we een pilotproject ‘samen dichten’, geïnspireerd op het Amerikaanse Alzheimer Poetry Project. We werken hierbij samen met hoogleraar Aagje Swinnen (Universiteit Maastricht), expert in de methodiek. Samen Dichten is een actieve en speelse poëziebeleving: opwekkend én activerend. Het spreekt op een laagdrempelige manier de creativiteit aan. Juist een associatief en verbeeldend genre als dichten blijkt te kunnen helpen om woorden aan te reiken. Er is in 2026 nog ruimte voor woonzorg- of dagbestedingslocaties die de activiteit een aantal keren willen aanbieden.

De methodiek is specifiek bedoeld voor mensen die leven met gevorderde dementie, bij wie verbale expressie vaak beperkt is en contactmomenten kort en wisselend kunnen zijn. In deze fase reageren bewoners vooral via non-verbale signalen, ritme, mimiek en kleine momenten van herkenning. Samen Dichten sluit aan op deze responsvormen: het biedt structuur én speelsheid, prikkelt op sensorisch en emotioneel niveau, en creëert ruimte voor betrokkenheid zonder prestatiedruk. De interventie past goed bij bewoners die gebaat zijn bij rust, herhaling, voorspelbaarheid en een zacht, uitnodigend tempo.

“Hele gesprekken voeren lukt niet meer met onze bewoners (afdeling psychogeriatrie, dementie). Maar het samen dichten prikkelt. In de vorm van luisteren, nazeggen, bewegen, geluid maken door op de tafel te tikken of te klappen. Want kijk maar goed naar iemands gezichtsuitdrukking en lichaamshouding. Zelfs als een bewoner lijkt te slapen; iemand krijgt tóch mee wat we doen. Het doet wat met het brein. En uiteindelijk krijg je een gebaar, een paar woorden. Een glimlach. Je ziet mensen genieten.” Coach Welzijn Angelique Boelhouwer (Huize Buitenveldert)

Ook samen dichten op jullie locatie?

Samen Dichten wordt aangeboden in wekelijkse of twee-wekelijkse bijeenkomsten van een uur, met een groep deelnemers. We lezen ritmische gedichten hardop voor, waarna deelnemers de tekst nazeggen. Daarnaast maken we van de poëzie een fysieke sensatie door samen mee te klappen of te tikken. We vragen naar passende gebaren bij de tekst. Als het gedicht bekend is, associëren we met elkaar op de woorden en het ritme. Met de inbreng van de deelnemers ontstaat er zo nieuwe geïmproviseerde poëzie.
Twee getrainde vrijwilligers komen in elk geval zes keer (in een periode van 6-12 weken) bij jullie op locatie de activiteit van een uur uitvoeren. Zij nemen zelf alle benodigde materialen mee.

Deelnemen kan vanaf april, juni of september 2026. Er zijn geen kosten verbonden aan deelname aan deze pilot.

Wat vragen we van jullie?

• Commitment om de activiteit in elk geval 6x aan te bieden bij jullie op locatie
• Zorgen dat er per keer 8 tot 15 deelnemers deelnemen aan de activiteit
• Een geschikte ruimte waar de activiteit kan plaatsvinden
• Koffie, thee en iets lekkers voor of na afloop van de activiteit
• Betrokkenheid van een welzijnsmedewerker of activiteitenbegeleider die tijdens de activiteit aanwezig is
• Een goede ontvangst van onze vrijwilligers
• Deelname aan een evaluatiegesprek

Open staan voor spelen met taal

De speelsheid binnen Samen Dichten is geen vorm van kinderlijk spel, maar een gerichte, methodische benadering om nieuwe routes naar contact mogelijk te maken bij mensen die leven met gevorderde dementie. Door ritme, klank en eenvoudige taalprikkels ontstaat een veilige, lichte sfeer waarin bewoners kunnen reageren op hun eigen manier. Het is een manier om spanning te verlagen, autonomie te vergroten en bewoners ruimte te geven om op hun eigen niveau deel te nemen. Het is een vorm van creatief contact die aansluit bij de neuropsychologische behoeften van deze doelgroep: sensorische stimulatie, vertraging, voorspelbaarheid en emotionele afstemming. De speelse elementen zijn dus geen versiering, maar een middel om waardig, menselijk en gelijkwaardig contact te faciliteren, juist daar waar taal minder vanzelfsprekend wordt.

Vertelgeluk: Samen dichten is een pilotproject van de Culturele Apotheek, Universiteit Maastricht en zorgkoepel Cordaan. In co-creatiesessies zetten we verhalen van deelnemers om in literaire publicaties, optredens en nieuwe poëziemethodieken die aansluiten bij hun belevingswereld. Zo maken we samen nieuwe vormen van cultuurdeelname mogelijk – vanuit taal, herinnering en ontmoeting.