We bestaan 15 jaar!15 highlights uit 15 jaar Culturele Apotheek
1. Het startschot: persoonlijke boekenconsulten
We begonnen de Culturele Apotheek in 2011 met het aanbieden van persoonlijke boekenconsulten. Akke en Marije voerden in de loop der jaren tal van 1-op-1-gesprekken over levensvragen én leesvoorkeuren op het gebied van fictie, elk uitmondend in een persoonlijke tiplijst vol verrassende leesinspiratie.

2. Inloopspreekuren Boeken op Recept
Al snel volgde een theatrale variant: ons inloopspreekuur Boeken op Recept. In witte jas ontvingen Akke, Marije, Roos, Eva, Annemarie, Esmé en Marja in 15 jaar tijd vele duizenden mensen in onze mobiele apotheek, opgebouwd in bibliotheken en op dorpspleinen en festivallocaties door heel Nederland. Relatieperikelen, keuzestress, werkwalging, toekomstangst: voor welk prangend levensdilemma schreven we inmiddels geen raak boekenrecept uit?

3. Festivalpret
Een van de festivalspreekuren die ons altijd bij zullen blijven is wel het dagenlange buitenspreekuur dat we hielden op festival Hongerige Wolf, midden in het lege Groningse landschap. Ook een highlight: het kijkje dat staatssecretaris Gunay Uslu van Cultuur kwam nemen bij ons drukbezochte spreekuur voor jongeren op de Dag van de Literatuur in Rotterdam.

4. In De Telegraaf
‘Dikke pil tegen elke kwaal’, kopte De Telegraaf in 2014 boven een interview met een héle grote foto van Akke en Marije in vol ornaat. Het gaf onze naamsbekendheid een flinke boost. Voor wie niet op een inloopspreekuur kon komen, gingen we ook ‘zelfzorgrecepten’ op onze website en in receptcolumns voor diverse tijdschriften publiceren.

5. Trainingen voor bibliotheekmedewerkers
Onze groeiende faam als experts in het voeren van inspirerende gesprekken over literatuur leidde in 2015 tot een nieuwe vraag uit de bibliotheeksector: konden we geen training ‘romanadvies’ voor bibliotheekmedewerkers ontwikkelen? Zo gezegd zo gedaan. Diverse trainingen voor leesbevorderaars rond het geven van passend leesadvies en het actief promoten van de fictiecollectie vormen inmiddels een vast onderdeel van ons aanbod.

6. Op tv bij Omroep Max
Ons tv-debuut! Bij Omroep Max mochten we komen vertellen hoe de Culturele Apotheek met leesconsulten en boekenspreekuren de leeslust in Nederland aanwakkerde. Hartstikke leuk natuurlijk (al waren Akke en Marije wel enigszins onherkenbaar door de fikse make-uplaag die de visagiste van dienst had aangebracht).

7. De allereerste samenleesgroep
Begin 2018 organiseerden we voor het eerst een samenleessessie, in buurthuis Eltheto in Amsterdam-Oost. Dat leverde meteen zo’n prachtige, impactvolle ontmoeting tussen buurtgenoten op, dat we daarna in volle vaart op meer plekken samenleesgroepen zijn gaan starten. De samenleesgroep in Eltheto kwam meer dan 6 jaar lang elke week bij elkaar. Trouw maakte er in 2022 een reportage over onder de kop ‘Samen lezen maakt blij, energiek en minder eenzaam’.

8. 150 getrainde samenleesbegeleiders
In 2018 begonnen we met het trainen van vrijwilligers om samenleesgroepen te begeleiden. We trainden er inmiddels 228, en momenteel zijn er maar liefst 138 leesbegeleiders actief in heel Nederland. Een aantal van hen leest al de volle 8 jaar samen met mensen in bibliotheken, buurthuizen, verzorgingsinstellingen of Odensehuizen!

9. Jan van Luxemburgprijs
In 2019 kreeg de Culturele Apotheek de Jan van Luxemburgprijs toegekend, voor de aansprekende manier waarop wij de liefde voor het lezen aanwakkeren. Met het prijzengeld ontwikkelden we een digitale leestipslijst voor huisartsen, die we in coronajaar 2020 in een Zoom-bijeenkomst voor een groot gezelschap belangstellenden lanceerden. Een uitvloeisel van de workshops ‘De heilzame werking van literatuur’ voor huisartsen die we toen al een tijdje gaven.

10. Lezing met quiz voor 1000 vrouwen over ‘Krachtige vrouwen in de literatuur’
Op verzoek van Passage verzorgden we in 2019 een theaterlezing over ‘Krachtige vrouwen in de literatuur’. We zullen nooit vergeten hoe in de schouwburg in Drachten een 1000-koppig publiek aan onze lippen hing en enthousiast meedeed met de quiz die – gelukt! – uiteindelijk naar één winnaar moest leiden.

11. Coronalezen
Toen de wereld stilviel vanwege corona, gingen we des te harder aan de slag om mensen troost en kracht te bieden door middel van literatuur. We verspreidden filmpjes waarin we gedichten voorlazen en begonnen een online samenleesgroep via Zoom. Een succes: nog altijd lezen mensen uit heel Nederland en België elke vrijdagochtend beeldbellend samen onder begeleiding van een van onze vrijwilligers.

12. Deelname aan groeiprogramma van het Oranjefonds
In 2021 werden we met ons pilotproject Leesgeluk geselecteerd voor het driejarige groeiprogramma Ondernemen tegen Eenzaamheid. In drie jaar tijd werkten we onder begeleiding van experts op het gebied van sociaal ondernemen aan een sterke en duurzame groei van het aantal samenleesgroepen voor ouderen.

13. Nationale Voorleeslunch
In 2024 namen wij de Nationale Voorleeslunch onder onze vleugels. Een prachtig initiatief waarbij sinds 2012 jaarlijks een speciaal voor de gelegenheid geschreven verhaal van een bekende schrijver op honderden plekken in het land tegelijkertijd wordt voorgelezen aan groepen ouderen. Omroep Max wijdt er ook altijd een uitzending aan en zet zo de vele voorlezers – van de Eerste Kamervoorzitter tot lokale vrijwilligers – in het zonnetje.

14. Hoera, de 100e samenleesgroep
Op 11 juni 2025 was het zover: onze 100e samenleesgroep was een feit. We trakteerden de deelnemers van deze groep, in het Odensehuis in Groningen, natuurlijk op taart!

15. Nieuwe pilot Samen dichten
In 2025 gingen we samen met hoogleraar Aagje Swinnen aan de slag met het ontwikkelen van een nieuwe methodiek voor mensen met verder gevorderde dementie, geïnspireerd op het Amerikaanse Alzheimer Poetry Project. Deze draait om het samen reciteren van poëzie en het maken van nieuwe ritmische gedichten vol speelse associaties. De eerste pilotreeks leverde al veel moois op, waaronder een uitvouwboekje met gedichten die deelnemers aan een Cordaan-dagbestedingsgroep samen maakten.

