26 november: start nieuwe cursus voor leesbegeleiders

De Culturele Apotheek traint en coacht mensen om leesbegeleider van een samenleesgroep te worden. Binnenkort start weer een nieuwe training voor geïnteresseerden in Utrecht, Haarlem en Amsterdam (Noord). Wil je de kneepjes van het samenlezen (shared reading) leren? Zou je graag een van onze samenleesgroepen begeleiden? En ben je beschikbaar op de trainingsdagen? Meld je dan aan!  

Inhoud training
In onze training leer je over:

  • de methodiek van het samenlezen
  • je rol als leesbegeleider
  • technieken om het persoonlijke gesprek te stimuleren a.d.h.v. literaire teksten
  • het begeleiden van groepsgesprekken
  • groepsdynamiek en het omgaan met emoties

Vrijwilligers draaien daarnaast een aantal keer mee in lopende of nieuwe samenleesgroepen en krijgen coaching van de Culturele Apotheek.
Leesbegeleiders krijgen na afloop een paar keer per jaar een verdiepende studiemiddag en intervisie.

Heb jij…
• liefde voor lezen en boeken?
• geduld en inlevingsvermogen?
• vaardigheden om een goed groepsgesprek te leiden, of zin om die te leren?
• affiniteit met mensen van verschillende achtergronden?
• interesse in het volgen van een training tot leesbegeleider van 2 dagen?
• tijd om in elk geval één uur per 2 weken te lezen met een groep en de voorbereiding daarvoor
te doen?

Een uitgebreide beschrijving vind je hier: Oproep leesbegeleiders Utrecht en Houten - okt 2021

Trainingsdata:

  • vrijdag 26 november (ochtend) - online
  • vrijdag 10 december (ochtend) - online
  • zaterdag 18 december (hele dag) - live in Utrecht

In 2022 volgt nog een terugkomdag.

Interesse of meer weten?
Stuur een e-mail met je telefoonnummer naar vraag@cultureleapotheek.nl en we nemen contact met je op.
Meer informatie over het samenlezen vind je hier: Samenlezen - Culturele Apotheek

De training is kosteloos voor de vrijwilligers van de Culturele Apotheek. Heb je ook interesse om een samenleesgroep te starten bij jou in de buurt, een verzorgingshuis of bibliotheek en wil je daarom graag meedoen? Neem dan contact op. We bespreken graag de mogelijkheden en kosten.


Kom je ook eens online samenlezen?

Kom je ook eens online samenlezen?

Buiten wordt het guur, maar iedere vrijdagochtend maken we het binnen warm met een online samenleesuurtje via Zoom. We lezen samen een kort verhaal, romanfragmenten en gedichten en praten over wat ze bij ons oproepen. Je hoeft je niet voor te bereiden of aan te melden.
Ook eens meedoen? Iedere vrijdag van 11.00 tot 12.00 uur. Stuur een e-mail naar vraag@cultureleapotheek.nl en we sturen je de link voor de eerstvolgende vrijdagsessie.

Samenlezen geeft je een uurtje rust, nieuwe gedachtes en bijzondere gesprekken. Ook online.
Een greep uit de reacties die we kregen van deelnemers:

  • “Het is heerlijk om je vanuit je eigen huis te verbinden met mensen uit het hele land en zelfs Vlaanderen om samen teksten te lezen en te bespreken.  Doordat we weinig van elkaar zien tijdens het lezen staat het verhaal volledig centraal en kun je echt een uurtje samen opgaan in de wereld van de poëzie en literatuur” - Mandy
  • “Het wekelijkse online samenlezen doet mij goed in deze verder ongewisse periode waarin veel niet door kon gaan. Lastige onderwerpen worden niet gemeden worden, maar toch is het een positieve noot in de week.  Het verrast mij ook hoe goed het onderlinge contact in deze diverse groep na enkele sessies al aanvoelt, ondanks dat ik weinig online ervaring heb” - Hsu
  • “Door het online samenlezen ontmoet ik andere mensen, die ik hier in mijn dorp niet tegenkom” - Edith

Online leeslijst 'Boeken op recept bij de huisarts'

Online tool 'Boeken op recept bij de huisarts'

Steeds meer mensen – van jong tot oud – kampen met klachten als eenzaamheid, somberheid of angst. Om hier lucht en verlichting bij te kunnen bieden, lanceerden we Boeken op recept bij de huisarts. Een online boekenlijst waarmee huisartsen hun patiënten kunnen wijzen op romans, verhalen en gedichten die herkenning, erkenning en hoop geven. De lijst is te raadplegen via www.cultureleapotheek.nl/boekenoprecept.

Boeken als lotgenoten
Op de lijst staan boekentips bij kwalen als eenzaamheid, stress, het leven met een chronische aandoening, relatieleed en moeite hebben met ouder worden. Geen zelfhulpboeken maar fictie: romans, gedichten en verhalen. Wanneer je lijdt aan dit soort aandoeningen, kan het lezen van literatuur helpen. Bijvoorbeeld omdat het ontspanning, inspiratie of stof tot nadenken biedt. Boeken kunnen je bovendien troosten, je laten lachen om herkenbare misère of je laten ervaren dat je niet de enige bent die ergens last van heeft.

Online lancering boekenlijst
De boekenlijst is samengesteld in samenwerking met een aantal huisartsen, die heel enthousiast zijn over het initiatief. Een van hen is huisarts Judith Verhoog: “Deze boekenlijst is een prachtige aanvulling voor iedere huisartsenpraktijk. Lezen is een hele goede work-out voor je brein omdat je allerlei verbindingen in je hersenen stimuleert. En door te lezen komen mensen dichter bij hun eigen gevoel. Zo krijgen ze meer compassie met zichzelf en inzicht waardoor ze zich beter voelen.” Op 10 maart werd de boekenlijst gelanceerd tijdens een drukbezochte zoom-bijeenkomst met schrijver Philip Huff, filosoof Maarten Meester en huisarts Judith Verhoog.

Landelijke uitrol
Huisartsen (en hun patiënten) in heel Nederland en Vlaanderen kunnen de lijst online raadplegen op www.cultureleapotheek.nl/boekenoprecept. Hier zijn ook banners te vinden die huisartsen kunnen downloaden om zo op hun eigen praktijkwebsite een directe link naar de boekenlijst te bieden.


Last van thuiskomen?

Last van thuiskomen?

Met dikke tegenzin teruggekomen van een prachtvakantie? Had je nog wel MAANDEN weg willen blijven en tikt het klokje je thuis veel te monotoon? Tijd voor een reality check! Nestel je in je favoriete stoel en begin aan Yoga voor mensen die te beroerd zijn om er aan te doen van de Brit Geoff Dyer. Een hilarische en ook ontroerende verzameling autobiografische reisverhalen, maar dan anders. Dyer strijkt neer op bijzondere plekken en reist van aantrekkelijk oord naar aantrekkelijk oord. Rome, Cambodja, het Burning Man Festival in een Amerikaanse woestijn: het kan niet op. Maar voldoening of ultiem geluk brengt het hem niet. Waarom niet? Omdat de beleving van de plek nu eenmaal sterk afhankelijk is van je eigen humeur en gevoelens (en die van de andere mensen die je zoal tegenkomt). En die worden er door langdurig reizen niet per definitie beter op. Of zoals Dyer het zegt: “I felt I could no longer take the roller-coaster of emotions of travel, its surges of exaltation, its troughs of despondency, it’s large stretches of boredom and inconvenience.” Ja, reizen brengt inzicht, maar ontsnappen aan jezelf, anderen en verveling kun je als puntje bij paaltje komt ook al reizend niet.


Aftrap Week van lezen en schrijven in Drenthe

Op 8 en 16 september zijn we te vinden in bibliotheken in Beilen en Havelte, waar we tijdens de Week van lezen en schrijven luchtige workshops verzorgen voor mensen die hun Nederlands of hun lees- en schrijfvaardigheden willen verbeteren en hun taalmaatjes en docenten.

We gaan samen genieten van mooie gedichten en verhalen, want samen lezen is leuker! En we gaan zelf aan de slag. Zo gaan we bijvoorbeeld een eigen 'naamgedicht' maken.

Voor meer informatie neem je contact op met de taalpunten van de bibliotheken in Drenthe.


Weer meer nieuwe samenleesgroepen

Nu veel corona-maatregelen zijn opgeheven en de vakantie voorbij is, gaan de meeste van onze samenleesgroepen weer van start. En dat worden er bijna wekelijks meer!

Zo zijn we onlangs gestart bij de dagbesteding in het Leo Polakhuis in Amsterdam Nieuw-West en in woongroep De Rozentuin in Osdorp. Daar komen deze maand nieuwe groepen bij in het Haltnahuis in Houten en in de bibliotheek in de Rotterdamse wijk Ommoord. En meer volgen later dit jaar.

Ook interesse in samenlezen? Lees er hier meer over of stuur een e-mail naar vraag@cultureleapotheek.nl en we nemen contact met je op.


Lezen is goed voor de neuroplasticiteit van de hersenen

"Lezen is een hele goede workout voor je brein", zei huisarts Judith Verhoog bij de lancering van Boeken op recept bij de huisarts. Met behulp van deze online tool kunnen huisartsen en hun patiënten op zoek naar troostrijke en heilzame boeken bij kwalen als eenzaamheid, mantelzorgbelasting, rouw en angst. Kijk hieronder wat zij nog meer zei over de lichamelijke effecten van lezen.


Wat lezen de apothekers deze zomer?

Wat lezen de apothekers deze zomer?

Wij wachten even tot we volledig gevaccineerd zijn voordat we echt op vakantie gaan, dus het is voor ons nog best vroeg om onze zomerleeslijstjes aan te leggen. Ook al omdat er nog zoveel is dat af moet…. Maar met fantaseren over welke dikke pillen meegaan naar de camping zijn we al begonnen.

In elk geval een paar Duitse voor Akke – omdat ze graag leest waar ze is en dit jaar door Duitsland gaat zwerven. Via het Ruhrgebied naar de Bodensee en omhoog langs de grens met Tsjechië om dan te eindigen in Berlijn, zoiets zal het worden. Daarom heeft ze Ons soort mensen van de onvolprezen Juli Zeh alvast op haar e-reader gezet en ze is van plan om daar in elk geval 1000 kronkelwegen angst aan toe te voegen, het romandebuut van toneelschrijver en muzikant Olivia Wenzel dat haar nieuwsgierigheid wekte. Verder vindt ze het een ideale gelegenheid om zich eindelijk eens te verdiepen in het werk van grote Duitsers als Heinrich Böll en Hannah Arendt. Voordat ze vertrekt staan er nog wel wat lekkere weekendjes weg gepland. Gelukkig maar, want de leeslijst is in dit coronajaar eerder langer dan korter geworden.… Daarop vooral recent verschenen of vertaalde boeken, om up-to-date te blijven, want dat moet nu eenmaal als cultureel apotheker. Melktanden van Emma Curvers staat er op, net als Naschokken van Nadia Owusu en Meneer Wilder en ik van Jonathan Coe. En ook Zomer van Ali Smith, de laatste uit die geweldige reeks sprankelende, eigentijdse en urgente romans die ze nog moet lezen. Laat die vakantie maar beginnen!

Marije heeft een heerlijke treinreis naar Rome met haar bijna volwassen zoon op het oog. Nu het weer kan wil ze met hem toch graag nog – op de valreep voor volwassenheid – naar een van de bakermatten van de cultuur in onze contreien, al is het nog even met een mondkapje op. Met heen een tussenstop in Venezia en terugboemelend langs de westkust, zoiets. Ze verheugt zich enorm op het treinen zelf, geïnspireerd door het zalige Italië op het spoor van Tim Parks. Dat vertelt een prachtige cultuurgeschiedenis van Italië aan de hand van zijn spoornetwerk en Parks ervaringen als (forensende) treinreiziger. Misschien mee in de rugzak, om al wiebelend nog eens te herlezen.  Zeker weten zit in die rugzak ook De lange weg naar Rome van Francesca Melandri. De titel suggereert opnieuw een reisboek, maar dit schijnt een indringende politieke roman te zijn, over een vrouw die voor haar deur in Rome een Ethiopische vluchteling aantreft die zegt dat hij haar neef is. Daarmee begint haar duik in het koloniale verleden van Italië. Benieuwd! En dan heeft Marije ook nog de nieuwste Rachel Cusk op een stapeltje liggen, een van haar lievelingsschrijvers. En Wij zijn licht van Gerda Blees, waar ze al veel mensen enthousiast over hoorde vertellen. En….. Oef, hoeveel boeken passen er eigenlijk in die rugzak? Toch maar eens het stof van de e-reader afblazen en de e-bieb in!


Leesbegeleider Rina: “Soms delen mensen hele ontroerende dingen”

Een kijkje in iemands leven

Rina Madiol (1953), vrijwillige leesbegeleider:

‘Ik houd erg van lezen, deel mijn ervaringen graag en heb weleens overwogen me bij een leesclub aan te sluiten. Maar een analytische benadering van een boek, wat een schrijver ermee bedoelt, spreekt mij toch niet zo aan. Via de bibliotheek hoorde ik dat de Culturele Apotheek vrijwilligers zocht voor het samen lezen, een activiteit waarmee je juist via een andere kant bezig bent met literatuur: wat het met iemand doet. Dat past precies in mijn straatje.

Tijdens de vrijwilligerstrainingen word je ertoe aangezet te formuleren wat een tekst bij je oproept – gevoelens, beelden – en welke vragen je kunt stellen. Je bent met een groepje en leert van elkaar: hee, kijk jij er zo tegenaan, wat leuk dat je dat er ook in kunt lezen. Omdat het gesprek steeds is gerelateerd aan een tekst is het persoonlijk en veilig. Die interactie spreekt me aan. De trainingen bevestigden precies wat ik ervan verwachtte.

Om daarna zelf een groep te gaan begeleiden vond ik spannend. Je onzekerheid kun je gelukkig ook delen met de andere vrijwilligers en eerst zit je erbij als Cultureel Apotheker Akke of Marije met een groep samen leest. Dan ga je een keer alleen een bijeenkomst voorbereiden. Akke en Marije stellen je steeds op je gemak, geven na afloop opbouwende feedback. Zo raak je er langzaam mee vertrouwd.’

Geen theekransje
‘Ik ben begonnen in Amsterdam-Noord, in het kader van het bibliotheekprogramma Ouderen in de Wijk. Eerst met een kleine groep ouderen in De Molenwijk, daarna in De Banne met een grote groep die we soms opsplitsten. Ik lees ook met een groepje overwegend Surinaamse vrouwen in Odensehuis Zuid-Oost en begeleid een online groep die is gestart in coronatijd. Geïnteresseerden konden zich daarvoor aanmelden via de website van de Culturele Apotheek. De interactie in de bibliotheekgroepen en het Odensehuis verschilt wat mij betreft weinig van elkaar. Sommige ouderen worden nog weleens wijdlopig, maar als het te veel een theekransje dreigt te worden, leid je ze terug naar de tekst. Die biedt altijd een fijn houvast. In de online groep zitten veel mensen met intellectuele bagage en bekendheid met literatuur, dat geeft een andere dynamiek: het ene woord haalt het andere er bij iemand anders sneller uit. Het gesprek heeft dan weinig sturing nodig.’

Intiem moment
‘De verwachtingen die ik van de samenleesbijeenkomsten heb, komen zelden uit. Als ik denk dat het stroef wordt, omdat een tekst abstract is of bij mij weinig oproept, kan het juist gaan als een trein. Soms delen mensen hele ontroerende dingen terwijl je elkaar niet persoonlijk kent. Herinneringen, verhalen komen los en dan gaat het niet eens meer om de tekst als zodanig. Zoals een vrouw die in een online sessie naar aanleiding van een tekst memoreerde aan de zelfmoord van haar man, zo goed verwoord en persoonlijk – een heel intiem moment. Het kijkje dat je in iemands leven krijgt, vind ik heel bijzonder en zelf blijf ik van alles in de teksten ontdekken. Al met al geeft het samen lezen me veel energie.’


Madeleine Kasten: 'Er bestaan woorden die pijn en verdriet verlichten'

Literatuurwetenschapper Madeleine Kasten over de helende kracht van woorden

Op 10 maart lanceerden we Boeken-op-recept bij de huisarts. Een webpagina voor huisartsen en hun patiënten vol boekentips bij kwalen die niet met pillen, prikken of poeders op te lossen zijn. Tijdens een feestelijke online bijeenkomst die door 120 mensen werd bijgewoond spraken we over de vele manieren waarop verhalen heilzaam zijn. Literatuurwetenschapper Madeleine Kasten ging er in op de helende kracht van woorden bij ziekte (en vertelt waarom de Culturele Apotheek de Jan van Luxemburgprijs heeft gewonnen!)

https://youtu.be/gBGj08Y1cJw