Twintigtwintig

TWINTIGtWINTIG

Begin van een nieuw jaar! Twintigtwintig! Klinkt supercool en alsof je helemaal bij de tijd bent, niet? Niks niet eerst dat ‘tweeduizend’, al die loden geschiedenis die je dan meetorst. Nee, gewoon lekker kek ‘twintigtwintig’. En als je je helemaal een beetje goed voor wilt doen, laat je in alle toonaarden blijken dat je trappelend van ongeduld dat nieuwe jaar in gaat duiken. Of het nou met of zonder ‘Ik pas’-voornemens is: enthousiast zul je klinken.

Maar soms is niets minder waar, niet? Het is gewoon nog steeds de donkerste tijd van het jaar, dus ergens diep in je lonkt de winterslaapgedachte. Wil je de dekens nog wel een tijdje over je hoofd heen trekken. Ontsnappen aan de harde werkelijkheid die je weer op staat te wachten na de met glitter en gloed overladen binnenhuiselijkheid van de kerstperiode.

Nog even geen to-do-lijstje met meer dan 5 klussen.
Geen ‘hoe zit jij eigenlijk op 19 mei of anders misschien 13 juni?’-vragen.
Geen nieuwe tenenkrommende tweet van Trump.
Geen Elfstedenkoorts wanneer het kwik onder de 5 graden Celsius daalt.
Geen boeren op trekkers die brand schreeuwen terwijl ze zelf het vuurtje nog eens lekker aanwakkeren én in de verte de zeespiegel al stijgt en we juist natte voeten moeten vrezen.

Kortom: ook last van vluchtfantasieën? Snakkend naar nog ‘even helemaal verdwijnen in een lekker boek’? Vooral doen! Wij van de Culturele Apotheek schrijven met alle liefde van die ontsnappingspillen voor. Maar we geloven ook in Julian Barnes als die schrijft: “Als je een geweldig boek leest, ontsnap je niet aan het leven, maar duik je er juist in.” Zo’n geweldig boek laat je juist ten diepste het leven voelen, daar diep onder de dekens. Het doet een beetje zeer, misschien, maar dat geeft dan niet. Zo’n boek.

Zo’n boek is bijvoorbeeld Het lied van de tijd van Julia Blackburn. Het laat je letterlijk duiken, de Noordzee in, naar het verzonken land dat daar op de bodem ligt, tussen het huidige Engeland en Nederland in. Doggerland heet het. Ooit, wel honderdduizenden jaren terug, leefden hier mensen en dieren, zo blijkt uit de pijlpuntjes die Blackburn bij haar strandwandelingen vindt. Uit oeroude sedimentlagen met sporen van mammoeten, blootgelegd door afkalvende kliffen. Uit tere voetafdrukken van vele duizenden jaren terug die een getijdenverandering opeens naar het aardoppervlak terugduwt. Blackburn doolt en graaft en speurt, en je vraagt je een tijdje af waarom, tot je snapt dat het haar troost. Dat je bang kunt zijn voor de toekomst, voor een vloedgolf nu het poolijs smelt, een nieuwe ijstijd wellicht. Maar dat je ook kunt omzien en bedenken: het water gaat al zo oneindig lang op en neer. Waar ooit land was is nu iets anders. Waar nu zee is komt ooit wel weer land. Wat is wordt altijd wat was. En dan ontstaat er ook weer iets nieuws. Zoiets.

Op een mooie duik in het nieuwe jaar!
Marije & Akke


Inloopspreekuur opening Culturele Markthal

Inloopspreekuur opening Culturele Markthal

Op zaterdag 25 januari aanstaande houden we een boeken-op-recept spreekuur om de opening van de Culturele Markthal in Breda te vieren! Een bruisende en kleurrijke plek in het hart van Breda waar onder andere de bibliotheek te vinden is. Zaterdag zijn er tal van activiteiten voor jong & oud. Ons spreekuur is er voor iedereen die last heeft van een midwinterdip, van sociale media-moeheid, een gebroken hart, keuzestress of ander alledaags leed. In een kort doch indringend consult bij de cultureel apothekers kun je je hart luchten en ontvang je een hoogstpersoonlijk boekenadvies, inclusief de juiste dosering, het beste tijdstip van inname en eventuele bijwerkingen.

Datum: zaterdag 25 januari 2020
Tijd: 10.00 tot 13.00uur
Meer informatie: https://www.culturelemarkthal.nl/opening/#rdv-calendar


Slapeloze nachten?

SLAPELOZE NACHTEN? LAAT je MEEVOEREN DOOR HARUKI MURAKAMI

Lijd je wel eens aan slapeloosheid? En dan bedoelen we niet dat je door stress of zorgen, of teveel drank wel eens een nacht niet goed slaapt. Nee, we bedoelen de slapeloosheid die veroorzaakt wordt door de aantrekkingskracht van de nacht, of de rust van de slapende wereld. Die langdurige slapeloosheid die verslavend werkt, omdat de gemoedstoestand waarin je dan terecht komt ook een prettige roes blijkt.

Ben je zo’n nachtelijke danser of denker? Dan raden we je aan om de eerstvolgende nacht dat je weer de slaap niet kunt vatten, een flinke kop sterke koffie te zetten en het boek Slaap van de populaire Japanse schrijver Haruki Murakami tot je te nemen.

Het is het verhaal van een jonge vrouw die al zeventien nachten niet heeft geslapen. Toch is ze niet moe. Dat verbaast haar eerst: dat ze volledig normaal kan functioneren zonder slaap. Maar na een tijdje accepteert ze de nieuwe situatie en doet er haar voordeel mee. Want het stelt haar in staat om  - als iedereen naar bed is - een heel ander leven te leiden dan overdag. In de nacht kan ze bijvoorbeeld eindelijk eens in alle rust een boek lezen. En ze gaat op pad: rondjes rijden met de auto, ergens een kop koffie drinken. Steeds vaker zoekt ze onherbergzame plekken in de stad op, totdat het gierend uit de hand loopt…

In Murakami’s boek is slapeloosheid zo op het eerste gezicht geen probleem, maar een uitlaatklep om te ontsnappen aan de sleur van het huisvrouwenbestaan van overdag. Terwijl elke dag hetzelfde patroon kent, biedt iedere nacht een nieuw avontuur. En dat avontuur verandert uiteindelijk ook het leven overdag. Dat maakt het boek tegelijkertijd verontrustend. Slaapt de vrouw echt nachtenlang niet? Is ze langzaam gek aan het worden? En zo ja, komt dat dan doordat ze niet slaapt, of door de sleur?

Slaap zal je niet van je slapeloosheid afhelpen. Maar het biedt herkenning, reflectie en gewoon een spannend verhaal om de nacht door te komen. Met minder dan 100 pagina’s is het perfect leesvoer voor een doorwaakte nacht, eventueel twee keer in te nemen.

En als je dan de hallucinerende illustraties in deze uitgave van het boek eens goed in je opneemt, kan het zijn dat je tegen de ochtend voldaan wegdroomt bij de mogelijkheden die de nacht te bieden heeft en wie weet misschien zelfs in slaap valt.

Slaap - Haruki Murakami
Atlas-Contact, 2011

 


14 november: Tentoonstelling over bibliotherapie

14 november: Tentoonstelling over bibliotherapie

Kan het boek de therapeut vervangen? Tot welke inzichten brengen boeken de lezer? Studenten van de master Boekwetenschap van de Universiteit van Amsterdam hebben een tentoonstelling samengesteld rond het thema Bibliotherapie: therapie aan de hand van teksten en - in dit geval - in het bijzonder literaire teksten. Wij vertellen tijdens de opening over de wijze waarop wij bibliotherapie bedrijven. Welke literaire pillen hebben wij zoal in ons medicijnkastje? Wat schrijven we regelmatig voor? Hoe komen we tot de juiste medicatie? En welke effecten observeren we zoal? Kortom, de uiteenlopende manieren waarin wij in al onze activiteiten gebruik maken van de kracht van gedichten, verhalen en romans.

Locatie: BG2 / ruimte eerste verdieping / Turfdraagsterpad 15-17 / Amsterdam
De tentoonstelling wordt op donderdag 14 november om 17.00 uur feestelijk geopend en is tot het einde van het jaar te zien.
Je kunt je aanmelden voor de opening door een e-mail te sturen naar tentoonstelling-bibliotherapie@hotmail.com.


Wat lezen de apothekers deze zomer?

Wat lezen de apothekers deze zomer?

Akke ging eerder dit jaar al op een verre vakantie en zoekt de komende weken rust in eigen land. Hoewel, rust… Er zijn zoveel leuke zomerfestivals te bezoeken, verre vrienden om mee bij te praten en kasten om eens uit te mesten, dat ze hoopt ook voldoende aan lezen toe te komen. Want juist omdat ze thuisblijft, ligt er een flinke stapel klaar. Daarop in elk geval de nieuwste van haar all time favorite Jeannette Winterson: Frankkusstein. Deze thuisblijfzomer leent zich verder natuurlijk perfect om eens te reflecteren op al dat gereis met Grand Hotel Europa van Ilja Leonard Pfeijffer. En dan wil ze nog de nieuwste van Manon Uphoff en Hanna Bervoets lezen, en het werk van Eva Meijer, en van Katie Roiphe, waar ze zoveel goeds over las en ook Dieren eten van Jonathan Safran Foer ligt klaar, want Akke wil vegetariër worden. En dan hebben we het nog niet over wat onderop de stapel wacht: Op zoek naar de verloren tijd van Proust, die ultieme klassieker waar ze nog nooit aan toekwam… Kortom: dat wordt nog een hele drukke zomer!

Marije gaat voor het eerst in decennia weer eens interrailen, en dus met een rugzak op pad. Het fysieke gewicht van de boeken die ze normaal meesleept op vakantie grimast haar toe, nu ze geen jonge hond meer is. Dit wordt dus de zomer waarin zij zich echt zal moeten overgeven aan de e-reader. Nou vindt ze e-books kopen eigenlijk maar een kille bedoening – als ze een boek koopt wil ze het vast kunnen pakken. Grasduinend door de collectie e-books van de bibliotheek werd ze gelukkig ook behóórlijk enthousiast. Heel Murakami’s 1q84-trilogie, die al tijden op haar verlanglijstje staat! En kijk, Johan Harstads Max, Mischa en het Tet-offensief! Als papieren boek ontilbaar zwaar om mee te slepen, nu slechts 0 gram ;-) En Oorlog en Terpentijn waar ze onlangs een spannende analyse over las (moet je het nou lezen als waargebeurd of speelt Stefan Hertmans een spel met de lezer?): met één muisklik binnen te halen. Dat worden verrukkelijke treinreizen – hoe verder hoe beter!

Eva is van plan zich de eerste zomerdagen in te lezen met Op jouw bruiloft van Carson McCullers. Een boek over ongeveer alles, aldus de NRC: ‘De hete zomer? Opgroeien? Liefde? Racisme? Onbegrip? Gender? Naast dat grootse alles schetst McCullers misschien wel de meest hartverwarmende zesjarige uit de literatuur.’ De hele wereld en een aandoenlijk personage tussen twee omslagen, dat klinkt als fijne kost voor op het stadsbalkon. Met Hoe lees je een boek? van Virginia Woolf staat er ook wat vakantievakliteratuur op Eva’s lijstje. Maar voor het jaarlijkse familiebezoek aan nonno en nonna (en de rest van de Italiaanse tak) dacht ze aan lichtere kost. Sowieso wisselt Eva grotemensenliteratuur graag af met heldere taal voor kinderen, dus verheugt ze zich op Zeb van Gideon Samson en De reis van Syntax Bosselman van Arend van Dam. Beide wonnen dit jaar net niet de Woutertje Pieterse Prijs. Ook Radna Fabias’ bekroonde dichtbundel Habitus gaat mee. Verder is Eva altijd in voor mooie vondsten in boekenkastjes in het wild en op plankjes voor verweesde exemplaren op pleisterplaatsen onderweg.

Voor Annemarie, jeugdboekrecensent en dus altijd met de neus in de kinderboeken, is de zomer altijd het moment om even te minderen met lezen. Alhoewel, er lonken natuurlijk boeken waar je normaal niet aan toekomt en die je absoluut gelezen moet hebben. Zoals De goede zoon van Rob van Essen, De heilige Rita van Tommy Wieringa en Gebrek is een groot woord van Nina Polak, de drie grote prijswinnaars van het afgelopen jaar. Deze boeken zijn genomineerd voor de scholierenprijs De Inktaap 2020 en dus stiekem toch ook meteen fijn zomerhuiswerk!

Roos is al wekenlang op pad. Ze sms’te ons net vanuit Oekraïne, waar ze een interessante expertmeeting voor literair vertalers gaat bijwonen. Ze reisde per trein stapsgewijs met lief via Oost-Europa naar Iviv, en las toen onder meer Het zoutpad van Raynor Winn, over een wandelreis langs het eeuwenoude South West Coast Path in Engeland. Volgende week heeft ze een 30 uur durende solo-treinreis terug naar Nederland voor de boeg. Leestijd genoeg dus, helemaal nu ze niet meer afgeleid kan worden door dat leuke lief van haar. De komst van Joachim Stiller van Hubert Lampo en Het leven van Pi van Yann Martel liggen al klaar. Maar eerst nog Sister Outsider van Audre Lorde uitlezen, omdat ze dat bij thuiskomst gaat vertalen.


Last van kerstcadeau-stress?

Last van kerstcadeau-stress?

boekenkerstboomKerst en Nieuwjaar komen snel dichterbij. Misschien ben jij – of iemand anders in je organisatie – al aan het nadenken over een kerstboodschap of nieuwjaarswens die beklijft. Of zijn jullie op zoek naar een bijzonder kerstpakket voor de eigen medewerkers. Heb je daarbij last van ideeënarmoede, een acute premature feestdagendip, of gewoon tijdsgebrek? De Culturele Apotheek kan je helpen met een origineel relatiegeschenk of kerstcadeau!

Wil je op een originele manier overbrengen aan relaties, klanten of medewerkers hoe belangrijk het werk is dat je organisatie doet,  dan kun je bij ons terecht voor een boekenrecept op maat om – al dan niet samen met een van de titels uit het recept – uit te delen of te versturen als nieuwjaarswens of relatiegeschenk.

Ben je op zoek naar een mooi, origineel kerst- of eindejaarscadeau voor je collega’s – echt iets heel anders dan het standaard kerstpakket? Met onze feestelijke Boeken op recept-cadeaubon verrast je je collega’s met een persoonlijk leesadvies.


Leuke reacties workshops en trainingen

LEUKE REACTIES WORKSHOPS EN TRAININGEN

Tijdens de Erasmus MC Opleidersdagen voor huisartsopleiders in Renesse verzorgde de Culturele Apotheek een interactieve workshop over ‘literaire medicatie’. Alex van der Male, kaderhuisarts palliatieve zorg en docent bij Huisartsgeneeskunde Erasmus MC, vond het “een onvergetelijke avond die ik velen kan aanraden”.

En Judith Kortland van Bibliotheek Gooi en Meer, die deelnam aan onze training Romanadvies, schreef: “Een zeer inspirerende cursus voor iedereen in het boekenvak! Ik vond het heerlijk om weer eens echt over boeken te praten en al doende allemaal titels van en herinneringen aan gelezen boeken uit de krochten van m'n geheugen te voelen bovenkomen. Ook heel fijn om het samen met collega's te doen en te ontdekken hoe je al associërend met elkaar tot geweldige antwoorden op lastige vragen kunt komen. Een aanrader dus!”


25-27 mei: Festival Boeken door Oost in Amsterdam

25-27 MEI: FESTIVAL BOEKEN DOOR OOST IN AMSTERDAM

In Amsterdam Oost woonden en wonen veel Nederlandse schrijvers. Dat wordt van 25 tot en met 27 mei gevierd met een nieuwe verhalenbundel vol verhalen uit en over Oost en met een festival: Boeken door Oost. Op allerlei locaties in Amsterdam Oost vinden activiteiten plaats en lezen schrijvers voor uit eigen werk.

Wij gaan op zaterdag 25 mei Samen schrijvers uit Oost lezen. We lezen een paar mooie verhalen en gedichten van oude en nieuwe schrijvers uit Oost (voor), ook uit de pas verschenen bundel. We pluizen uit wat er eigenlijk staat en we praten over wat de tekst met je doet: herken je er iets in? Vind je het mooi of juist niet? Zet het aan het denken of moet je er om lachen? Er staat koffie en thee klaar. Kom langs en schuif aan!

Datum: zaterdag 26 mei

Tijd: 13.00 - 14.30 uur

Plaats: in Eetlokaal LT - Javastraat 118

Na afloop kun je als je wilt mee naar de bibliotheek op het Javaplein waar Stephan Steinmetz het verhaal vertelt van een bijzondere wieg.


Publicatie met onderzoek naar literatuur en geneeskunde

PUBLICATIE MET ONDERZOEK NAAR LITERATUUR EN GENEESKUNDE

Het wetenschappelijke tijdschrift Nederlandse letterkunde heeft een heel themanummer gepubliceerd met onderzoek naar de rol en mogelijkheden van literatuur in de geneeskunde en de psychologie. Het nummer heeft als titel: De taal der ziekte: literaire perspectieven op geneeskunde, psychosomatiek en psychiatrie en is samengesteld door gastredacteuren en onderzoekers Gaston Franssen & Stefan van Geelen. Alle artikelen in het nummer zijn gratis te downloaden: klik hier.

Inhoud:

  • De taal der ziekte. Literaire perspectieven op geneeskunde, psychosomatiek en psychiatrie, door Gaston Franssen en Stefan van Geelen
  • ‘Ik kan niet genezen van een kwaal die ik niet ken’. Depressie en intertekstualiteit in Kikker gaat fietsen (2008) van Maarten van Buuren, door Anne-Fleur van der Meer
  • Een wandelende anomalie. Renate Dorresteins Heden ik (1993), ME/CVS, en de onbepaaldheid van de autopathografie, door Gaston Franssen & Stefan van Geelen
  • Autie-biografisch gelezen. Het spanningsveld tussen taal, narrativiteit en autisme, Leni Van Goidsenhoven
  • Voor en door gekken. De Gekkenkrant als discursieve praktijk, door Arnout De Cleene

Jongeren lezen steeds minder

JONGEREN LEZEN STEEDS MINDER

In een nieuw advies constateert de Raad voor Cultuur dat jongeren weer minder zijn gaan lezen. En dat is zorgelijk volgens de Raad. Lezen is belangrijk voor een goede taalvaardigheid van mensen (de laaggeletterdheid neemt toe in Nederland) en dat is weer een voorwaarde om op allerlei vlakken in de maatschappij goed mee te kunnen komen.

Het zijn niet alleen jongeren die minder zijn gaan lezen. Iedereen is minder gaan lezen. De tijd die Nederlanders besteden aan lezen is al decennialang aan het dalen. Daardoor groeien jongeren van nu vaker op in een huishouden waarin ook de ouders weinig lezen. Volgens de Raad voor Cultuur is dat een van de oorzaken van de ontlezing van jongeren.

Ook leesbevorderingsactiviteiten kunnen effectiever (van veel activiteiten is het effect onbekend) door beter aan te haken bij de leefwereld van jongeren, stelt de Raad. Onze suggestie: lees samen! Onze samenleesgroep voor jongeren bewijst dat jongeren literatuur wel degelijk interessant vinden. De kunst is het laagdrempelig aan te bieden. Bij de samenleesgroep hoeft niets voorbereid te worden. Ter plekke lezen we een deel uit een roman, een kort verhaal of een gedicht voor en pluizen dat met elkaar uit. En dan gaat het niet over de literaire waarde er van, maar gewoon over wat de tekst met je doet, of je er iets in herkent, of er wat te lachen valt, etc.... En of we nu Anton Tsjechov lezen of Chimamanda Ngozi Adichie, een gedicht van Remco Campert bespreken of een van Kira Wuck, altijd levert het levendige gesprekken op met diepgang.

Download hier het advies De daad bij het woord van de Raad voor Cultuur.