image_pdfBekijk PDFimage_printPrint PDF

Bang om in te dutten tijdens de vakantie? David Mitchell houdt je scherp

De zomervakantie staat voor de deur. Tijd om te luieren, te mijmeren, op te laden. Althans, zo was het meestal. Maar nu lijkt de wereld in brand te staan en alles wat ooit leek te werken loopt vast. Van arbeidsmarkt tot asielopvang, van stikstofbeleid tot woningmarkt, alles lijkt piepend en krakend tot stilstand te komen. Behalve de opwarming van de aarde dan. Niet echt een tijd om even helemaal nergens aan te denken. Toch is ontspannen in tijden van grote wereldproblemen belangrijk en dat kan nu eenmaal het beste met een boek, weten we uit onderzoek. Om weg te kunnen dromen én toch alert te blijven voor wat er gaande is in de wereld, schrijven we een moderne klassieker voor: Wolkenatlas van David Mitchell, uit 2004.

Wolkenatlas is een roman in zes verhalen, alle zes zeer verschillend in stijl en genre – van een avontuurlijk reisverslag via hilarische brieven tot aan een thriller. De verhalen hebben op het eerste gezicht een chronologische opbouw. Het eerste verhaal start, zo lijkt het, ver in het verleden. Hiervandaan voert Mitchell ons mee tot ver in de toekomst, en dan opnieuw terug naar het verleden. Het is geen fraaie tocht door de tijd. Het zijn verhalen over hoe ons misbruik van de aarde leidt tot verwoesting en over wat ons mogelijk te wachten staat als het gruwelijk misgaat met de wereld. Mitchell laat ons bijvoorbeeld doorleven hoe het is als we volledig getechnologiseerd raken. Het mooie is dat hij door alle ellende heen laat zien hoe zelfs robots revoluties kunnen doen ontketenen en hoe ook in een post-apocalyptische wereld mensen toch weer contact met elkaar zoeken en opnieuw een samenleving in het klein opbouwen.

Menselijke beschaving
Nee, een sussend boek is het niet. En Mitchell valt niet te betrappen op het kleinste spatje vooruitgangsideologie. Maar hij laat je in deze fascinerende roman bovenal ervaren dat de menselijke beschaving cyclisch is. Wolkenatlas herinnert je eraan dat ook grootse beschavingen als die van de oude Egyptenaren en Grieken ooit ingestort zijn, en dat dit toch geen einde aan het bestaan van Egyptenaren en Grieken maakte, noch aan de menselijke bewoning van de aarde. En dat maakt het boek uiteindelijk hoopvol. De aarde draait wel door, en de mensheid uiteindelijk ook, hoe horterig en horkerig ook.

Vertelkunst
Ondertussen kun je genieten van de virtuoze vertelkunst van Mitchell, die jongleert met tijd en chronologie, maar ook vorm en verteltrant, en kom je dus met heel wat genres in aanraking. En passant opent hij daarmee een luikje in je hoofd dat je doet beseffen hoe waardevol het is om buiten de gebaande paden te treden. En dat is precies wat we nodig hebben om alles wat er gaande is het hoofd te bieden: mensen die met een open geest en vol creativiteit de wereld in stappen.

Mocht het onverhoopt niet lukken om weg te komen met die lange rijen op Schiphol, uitvallende treinen door personeelsgebrek en boeren die snelwegen blokkeren: deze boekenpil is ook gewoon tijdens een staycation in te nemen.

Vervolgkuur
Schaf om na de vakantie de urgentie vast te houden de dichtbundel Zwemlessen voor later aan en lees dagelijks een van de gedichten van de 160 klimaatdichters die eraan meewerkten. Je helpt er meteen het One World Tree Planting project mee.