image_pdfBekijk PDFimage_printPrint PDF

Literaire zelfzorg
Last van moedeloosheid? Lees wat helpt

Er is zoveel gaande in de wereld dat het nauwelijks meer is bij te benen. De coronacrisis is nog maar net een beetje onder controle of er breekt in Oekraïne een vreselijke oorlog uit. Steden liggen in puin. Miljoenen mensen zijn op drift in Europa. Wereldwijd stijgen energie- en voedselprijzen en er wordt gevreesd voor schaarste. Ondertussen verschijnt het ene alarmerende klimaatrapport na het andere…. Geen wonder dat veel mensen zich moedeloos en machteloos voelen.

Dat het ook op diepste dieptepunten mogelijk is om schoonheid te blijven zien en menselijkheid te ervaren en daaruit hoop te putten, leert Etty Hillesum ons in de dagboeken en brieven die ze tussen 1941 en 1943 schreef. Wat een levenskunst. Het kan ook nu een inspiratiebron zijn. Een van de dagboekfragmenten van Hillesum:

20 juli [1942]. Maandagavond half 10.

Mijn God, dit tijdperk is te hard voor broze mensen als ik ben. Ik weet ook, dat er hierna weer een ander tijdperk komen zal, dat humanistisch zijn zal. Ik wil zo graag blijven leven om al de menselijkheid, die ik in me bewaar, ondanks alles, wat ik dagelijks meemaak, over te dragen in dat nieuwe tijdperk. Dat is ook het enige, waardoor wij de nieuwe tijd kunnen voorbereiden, door haar nu al in ons voor te bereiden. En ergens ben ik zó licht vanbinnen, zo zonder enige verbittering en heb zoveel kracht en liefde in me. Ik wil zo graag blijven leven om de nieuwe tijd te helpen voorbereiden en om dat onverwoestbare in mij behouden over te dragen naar de nieuwe tijd, die zeker zal komen, ze groeit immers al in mij, iedere dag, ik voel het toch?

Heb je instant troost nodig? Wend je dan tot de Vlaamse dichter Stijn Paepe. Hij schreef het bemoedigende gedicht ‘Wat helpt’. Een stukje daaruit:

[…]

Als dansen helpt, is er muziek.
Als breien helpt, dan hou je steek.
Als boos zijn helpt, geef ik kritiek.
Als bakken helpt, let there be cake.
Als yoga helpt, wees fluks en zen.
Als slapen helpt, stop ik je in.
Als schrijven helpt, scherp dan je pen.
Als poetsen helpt, welaan: begin!

Je voelt je murw en overstelpt
en snakt naar stranden, wit geschelpt…
Hou vol. Vat moed. Want het komt goed.
Doe ondertussen maar
wat helpt.

Het hele gedicht kun je hier lezen en beluisteren: ‘Wat helpt’: dichter Stijn De Paepe geeft de natie moed | Radio 1

Meer literaire zelfhulp vind je hier: Zelfzorghoek – Culturele Apotheek